Nội dung chính
Vietnam đã vươn lên như mô hình 5G hiệu quả nhất trong khu vực ASEAN, nhờ chiến lược tần số hợp lý và môi trường chính sách ưu đãi.
Vietnam emerges as ASEAN’s leading 5G model
Trong khuôn khổ Tuần lễ Số Quốc tế Việt Nam 2025 (27/10) tại Ninh Bình, hội nghị ASEAN 5G do Việt Nam chủ trì đã khẳng định vị thế tiên phong của quốc gia trong việc thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng hệ sinh thái 5G‑AI bền vững, hướng tới kỷ nguyên 6G.
5G & AI – Hai trụ cột của hệ sinh thái số ASEAN
Thứ trưởng Bộ Khoa học & Công nghệ Bùi Thế Duy nhấn mạnh: 5G không chỉ là hạ tầng nền tảng cho nền kinh tế số mà còn là động lực tăng tốc trí tuệ nhân tạo (AI) trong công nghiệp, y tế, giáo dục và môi trường. Ông mô tả mối quan hệ “hai chiều” giữa 5G và AI là chìa khóa mở ra một hệ sinh thái thông minh, nơi công nghệ phục vụ con người và xã hội.
Theo ông Duy, Việt Nam đã liên tục đầu tư cho nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hoá 5G, đồng thời thúc đẩy năng lực AI quốc gia. Sự tham gia của các tập đoàn công nghệ toàn cầu như Qualcomm, Ericsson, Nokia, Huawei cùng các nhà mạng trong nước (Viettel, VNPT, MobiFone) đã tạo nên một hệ sinh thái 5G‑AI năng động, lan tỏa nhanh chóng trong ASEAN.
Chính sách tần số và mô hình tài chính hỗ trợ tốc độ triển khai
Ông Lê Văn Tuấn, Cục trưởng Cục Tần số Vô tuyến điện, chỉ ra ba yếu tố quyết định thành công: phổ tần hợp lý, chi phí phổ cân đối và chính sách khuyến khích đầu tư mạnh mẽ. Cụ thể, Việt Nam đã phân bổ 100 MHz băng tần C‑band (2.6 GHz) và 2×10 MHz băng tần 700 MHz – các dải tần được giải phóng sau chương trình số hoá truyền hình.
Chi phí sử dụng phổ chỉ chiếm khoảng 6 % doanh thu của các doanh nghiệp viễn thông, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 10‑15 % của các nước láng giềng. Như ông Tuấn giải thích, “khi chi phí phổ vượt quá 10 % doanh thu, đầu tư hạ tầng sẽ giảm mạnh; Việt Nam đã điều chỉnh đấu giá để doanh nghiệp có thể dồn vốn vào xây dựng mạng lưới thay vì chi phí giấy phép.”
Nghị quyết 193 của Quốc hội quy định doanh nghiệp lắp đặt trên 20.000 trạm 5G trong năm 2025 sẽ được hỗ trợ tài chính tương đương 15 % chi phí thiết bị. Mục tiêu cuối năm 2025: phủ 90 % dân số và đạt 50 % số trạm 4G hiện có.
Đối tác công‑tư và mô hình Open Gateway
Ông Phạm Lê Chung, Trưởng bộ phận Dịch vụ số Ericsson Việt Nam, cho biết các nhà mạng đang chuyển sang mô hình Open Gateway, mở API cho ngân hàng, fintech và nền tảng nội dung, tạo ra dịch vụ giá trị gia tăng (VAS). Các ví dụ thành công như Claro Brazil hay Telefónica với TikTok và Banco Itaú minh chứng 5G không chỉ là công nghệ kết nối mà còn là nền tảng kinh doanh số mới.
Đại diện Nokia, ông Deepak Singh, nhấn mạnh 5G đang tạo “bước nhảy ARPU” nhờ trải nghiệm dữ liệu vượt trội và các gói dịch vụ linh hoạt. Ông cũng dự báo AI sẽ là động lực cho làn sóng tăng trưởng dữ liệu tiếp theo, khi công nghệ Digital Twin và thuật toán học máy tối ưu cấu hình mạng, giảm nhiễu, tăng hiệu suất và tiết kiệm năng lượng.
Kỷ nguyên “Intelligent Edge” và con đường tới 6G
Bà Nies Puwati, đại diện Qualcomm, khẳng định AI và 5G là hai trụ cột của cuộc cách mạng số toàn cầu, mở đường cho mạng 6G và hệ sinh thái “Connected Intelligent Edge”. “Các tác vụ AI đang dần được đưa ra rìa mạng (edge), giúp giảm độ trễ, tiết kiệm năng lượng và tăng tính bảo mật,” bà Puwati giải thích.
Theo Qualcomm, lưu lượng dữ liệu di động toàn cầu sẽ tăng gấp 4 lần đến năm 2030, trong khi AI dự kiến chiếm tới 33 % tổng lưu lượng mạng vào năm 2033. Công ty đang dẫn đầu tiến trình phát triển 5G Advanced – nền tảng chuẩn bị cho kỷ nguyên 6G thương mại vào đầu thập kỷ tới.
Từ năm 2019, hội nghị ASEAN 5G do Việt Nam chủ trì đã chuyển từ sáng kiến kỹ thuật sang biểu tượng lãnh đạo trong không gian số ASEAN. Với tầm nhìn dài hạn, Việt Nam đang góp phần xây dựng một khu vực ASEAN kết nối, thông minh và bền vững, nơi công nghệ trở thành động lực giảm khoảng cách số và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Bạn nghĩ gì về chiến lược 5G của Việt Nam? Hãy để lại bình luận và chia sẻ quan điểm của mình!
