Nội dung chính
Thủ đô Hà Nội đang đứng trước ngưỡng cửa đổi mới thể chế và quy hoạch để đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững trong 100 năm tới.
Hội nghị quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội 100 năm
Vào chiều ngày 15/1, Thành ủy Hà Nội tổ chức hội nghị quy hoạch tổng thể Thủ đô với sự tham dự của các tỉnh, thành phố trong Vùng Thủ đô. Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc trực tiếp chỉ đạo hội nghị, đồng thời nhận được sự hiện diện của lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và các Bí thư – Chủ tịch UBND các tỉnh Thái Nguyên, Hưng Yên, Bắc Ninh, Phú Thọ, Ninh Bình và TP Hải Phòng.
Kiến nghị tăng cường kết nối hạ tầng với Hà Nội
Trong bối cảnh Hà Nội là hạt nhân kinh tế, các tỉnh lân cận đã đưa ra nhiều đề xuất thực tiễn để nâng cao tính liên kết.
Hưng Yên: Đầu tư vào cầu vượt và metro
Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết tỉnh đã quy hoạch 6 cây cầu vượt sông Hồng, đồng thời đề xuất bổ sung cầu Triều Dương và hoàn thiện tuyến cầu Đông Ninh để đồng bộ với Vành đai 4,5 của Hà Nội. Ngoài ra, Hưng Yên kiến nghị các tuyến metro Hà Nội, đặc biệt là tuyến số 8, phải được kết nối đồng bộ với 5 tuyến sắt đô thị đang được quy hoạch tại tỉnh, nhằm giảm áp lực dân cư nội đô.
Phú Thọ: Phát triển đồng bộ dọc sông Hồng – Đà
Phó Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương nhấn mạnh việc chia sẻ chi tiết quy hoạch hai bên bờ sông Hồng, xây dựng tuyến du lịch dọc sông Hồng – Đà và thiết lập cơ chế đầu tư đồng bộ tại các khu vực giáp ranh như Ba Vì. Đề xuất này nhằm tạo một dải phát triển kinh tế – văn hoá liên tỉnh, kéo dài khoảng 290 km.
Đánh giá của Thứ trưởng Bộ Tài chính
Thứ trưởng Trần Quốc Phương đánh giá quy hoạch tổng thể Thủ đô 2024 là “bài bản, có tầm nhìn dài hạn, hài hòa giữa phát triển kinh tế‑xã hội và quy hoạch đô thị‑nông thôn”. Ông nhấn mạnh ba nhiệm vụ trọng tâm:
- Thiết lập nền tảng pháp lý cho quy hoạch phân khu và chi tiết, đảm bảo tính thống nhất giữa các cấp.
- Thúc đẩy công tác công bố, tuyên truyền để người dân dễ tiếp cận và giám sát.
- Xây dựng sa bàn quy hoạch tổng thể, tăng tính trực quan cho các bên liên quan.
Ông cũng đề xuất mô hình điều phối vùng có cơ chế ràng buộc chặt chẽ, tránh hiện tượng triển khai manh mún.
Định hướng quy hoạch mới: “đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp”
Trong kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh rằng Nghị quyết 15 (2022) và Luật Thủ đô (sửa đổi 2024) chưa đáp ứng đủ yêu cầu chiến lược dài hạn. Hai quy hoạch lớn năm 2024 cũng chưa khai thác hết tiềm năng kết nối vùng.
Vì vậy, ông đề xuất mô hình quy hoạch mới dựa trên bốn trụ cột:
- Đa cực: Phát triển nhiều trung tâm kinh tế phụ thay vì tập trung duy nhất vào trung tâm nội đô.
- Đa trung tâm: Tạo các khu vực chức năng (đông, tây, bắc, nam) gắn liền với các trục giao thông chính.
- Đa tầng: Kết hợp hạ tầng giao thông đa phương (đường bộ, đường sắt, đường thủy) và các tầng không gian (đô thị, nông thôn, sinh thái).
- Đa lớp: Xây dựng các chuẩn mực chung cho môi trường, an ninh, thực phẩm và quản lý đô thị.
Người lãnh đạo nhấn mạnh 5 “điểm nghẽn” kéo dài: ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường, trật tự đô thị và an toàn thực phẩm. Để giải quyết, cần cơ chế phối hợp vùng chặt chẽ, đồng thời trao quyền mạnh hơn cho Hà Nội trong việc kiểm tra, giám sát.
Phát triển sông Hồng và hạ tầng liên vùng
Với chiều dài hơn 300 km, sông Hồng là trục kinh tế‑văn hoá quan trọng không chỉ của Hà Nội mà còn của các tỉnh như Hưng Yên, Phú Thọ, Bắc Ninh. Bí thư Thành ủy đề xuất:
- Thành lập tổ công tác liên tỉnh có kinh nghiệm để đồng bộ nghiên cứu quy hoạch.
- Xây dựng bộ tiêu chuẩn chung cho phát triển đô thị giáp ranh, giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt đô thị và bảo vệ môi trường.
- Triển khai dự án cải tạo hệ thống sông Bắc‑Hưng‑Hai, tập trung nạo vét và giảm ô nhiễm trong quý I‑2026 (theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Việc thống nhất chuẩn mực sẽ tạo điều kiện thu hút đầu tư chiến lược, giảm chi phí triển khai và nâng cao hiệu quả quản lý.
Kế hoạch hành động và lời kêu gọi
Tháng 2/2026, Hà Nội sẽ trình báo cáo sơ bộ về quy hoạch và thể chế mới lên Bộ Chính trị; tháng 3 sẽ hoàn thiện hồ sơ để đưa ra Quốc hội khóa XVI vào tháng 4/2026. Bí thư Thành ủy kêu gọi các bộ, ngành Trung ương và địa phương trong Vùng Thủ đô đồng hành, phối hợp xuyên suốt để xây dựng một nghị quyết và khung pháp lý mới, đáp ứng tầm vóc 100 năm, không chỉ cho Hà Nội mà cho cả nước.
Hà Nội không chỉ là trung tâm quốc gia mà còn hướng tới vị thế quốc tế – một nhiệm vụ chung của toàn xã hội.
Cao Thắng/VOV.VN
