Nội dung chính
Bối cảnh pháp lý mới
Vào cuối năm 2025, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, quy định Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ quyết định một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027. Đây là bước tiến quan trọng nhằm đồng bộ nội dung và giảm chi phí cho học sinh trên khắp cả nước.
Lợi ích cốt lõi của việc thống nhất một bộ SGK
Giảm bất bình đẳng trong tiếp cận giáo dục
Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện có hơn 7,6 triệu học sinh đang học tại các cấp phổ thông trên toàn quốc. Việc cung cấp một bộ SGK duy nhất và miễn phí sẽ giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho các gia đình, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa và các khu dân tộc thiểu số.
Tiết kiệm chi phí cho nhà nước và các gia đình
Trên mạng xã hội, phụ huynh chia sẻ rằng chi phí mua sách trong một năm có thể lên tới gần 10 triệu đồng cho một gia đình có nhiều con. Khi nhà nước cung cấp SGK miễn phí, chi phí này sẽ được chuyển hướng sang các chương trình hỗ trợ học sinh nghèo, đầu tư vào cơ sở vật chất và đào tạo giáo viên.
Tăng tính đồng nhất và dễ chuyển trường
Đại biểu Quốc hội Ma Thị Thúy nhấn mạnh: “Khi học sinh chuyển trường hoặc chuyển địa bàn, việc sử dụng cùng một bộ SGK sẽ giảm bớt khó khăn trong việc điều chỉnh chương trình học.” Điều này đồng nghĩa với việc giảm thời gian và chi phí đào tạo lại giáo viên khi học sinh thay đổi môi trường học tập.
Ý kiến đồng thuận và những lưu ý cần thiết
Quan điểm của các chuyên gia
GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho biết: “Chủ trương này là một chiến lược quan trọng, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền học tập bình đẳng.” Ông cũng đề xuất rằng đến năm 2030, SGK sẽ được miễn phí hoàn toàn cho tất cả học sinh.
Tiến sĩ Phạm Đỗ Nhật Tiến, nguyên Trợ lý Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhấn mạnh: “Một bộ SGK thống nhất không đồng nghĩa với việc loại bỏ đa dạng. Chúng ta vẫn cần các bộ sách tham khảo đã được thẩm định để giáo viên có thể tự chủ trong việc giảng dạy.”
Những thách thức thực tiễn
Người dân trên các nền tảng xã hội như Facebook đã đưa ra những lo ngại về chất lượng nội dung và tính bền vững của việc in ấn. Một người dùng chia sẻ: “Ngày xưa một bộ SGK được truyền lại qua các thế hệ, giờ phải mua mới mỗi năm là lãng phí.” Do đó, cần có quy định rõ ràng về việc tái sử dụng, in ấn xanh và kiểm duyệt nghiêm ngặt, đặc biệt với các môn như Tiếng Việt.
Triển khai thực tiễn và hướng đi tương lai
Để chủ trương thành công, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xây dựng quy trình in ấn bền vững, áp dụng công nghệ in kỹ thuật số, và thiết lập hệ thống kiểm tra chất lượng nội dung qua các chuyên gia độc lập. Đồng thời, cần duy trì một kho sách tham khảo đa dạng để giáo viên có không gian sáng tạo trong giảng dạy.
Với sự đồng thuận rộng rãi từ dư luận, các nhà lập pháp và các chuyên gia, việc triển khai một bộ SGK thống nhất hứa hẹn sẽ tạo nền tảng vững chắc cho nền giáo dục Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập.
Kim Liễu
