Trong bối cảnh lãi suất huy động đang “bùng cháy”, các ngân hàng Việt Nam đã nhanh chóng điều chỉnh lãi suất cho vay, tạo ra một làn sóng “nóng” mới trên thị trường tín dụng.
Lãi suất cho vay “nóng” trở lại
Theo dữ liệu của PV Dân Việt, Vietcombank đã nâng lãi suất cho vay trung bình lên 5,8%/năm – mức tăng liên tiếp trong hai tháng. Trước đó, ngân hàng duy trì mức 5,6% trong thời gian dài và chỉ mới tăng nhẹ lên 5,7% vào tháng 11/2025, sau đó tăng thêm 0,1% vào tháng 12.
Tại BIDV, mức lãi suất trung bình cũng tăng lên 5,6%/năm, so với khoảng 5,47‑5,48% trước đó, tạo ra chênh lệch khoảng 2,5% giữa lãi suất huy động và cho vay.
Ở một số ngân hàng thương mại khác, xu hướng tăng giá đã rõ rệt: LPBank đã đưa lãi suất lên 10,5%/năm kể từ tháng 12/2025, Nam Á Bank áp dụng mức cơ sở 9,7%/năm, trong khi GPBank tăng lên tới 12,7%/năm cho các khoản vay trong 24 tháng đầu.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) dự kiến tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống năm 2026 khoảng 15%, tương đương 3,4 triệu tỷ đồng. Mặc dù mức tăng này thấp hơn so với năm 2025, NHNN nhấn mạnh sẽ duy trì chính sách linh hoạt để kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời bảo vệ an toàn hệ thống ngân hàng.
Ngành bất động sản là người chịu áp lực nặng nhất. Nhiều ngân hàng đã đẩy lãi suất vay bất động sản lên mức 12‑14%/năm, và ở một ngân hàng quốc doanh, mức tối thiểu đã chạm ngưỡng 14%/năm.
Ví dụ thực tế về lãi suất mua nhà: TPBank cho vay 8%/năm cố định trong 12 tháng đầu, sau đó tăng 3,3%/năm; BIDV 9%/năm trong 18 tháng đầu; SeaBank 8,5%/năm cho mua nhà, ô tô, sửa nhà; OCB 8,29%/năm cho khách hàng cá nhân.
Những dự báo từ các chuyên gia đã chỉ ra rằng đà tăng lãi suất cho vay là hệ quả của làn sóng tăng lãi suất huy động cuối năm 2025. Hiện lãi suất huy động đã chạm mức 7%/năm cho kỳ hạn 12 tháng, một số ngân hàng thậm chí lên tới 8‑9%/năm.
Những áp lực thanh khoản và chênh lệch cung‑cầu vốn đã buộc các ngân hàng phải tăng lãi suất để thu hút tiền gửi. Theo số liệu NHNN, cuối năm 2025, tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 19% trong khi huy động vốn chỉ tăng 14,1%.
Dự báo xu hướng lãi suất trong năm 2026
Chuyên gia dự báo xu hướng tăng sẽ tiếp tục. SHS Research cho biết, từ năm 2026, thay đổi kỹ thuật liên quan đến tỷ lệ dư nợ cho vay trên tiền gửi (LDR) sẽ loại bỏ tiền gửi của Kho bạc Nhà nước khỏi mẫu tính LDR, làm giảm nguồn vốn ổn định cho các ngân hàng.
Do đó, các ngân hàng sẽ phải tìm kiếm nguồn huy động trung và dài hạn ổn định hơn, khiến lãi suất trung và dài hạn khó hạ nhiệt trong ngắn hạn.
ABC Research nhận định lãi suất huy động và cho vay sẽ duy trì ở mức cao trong quý I/2026, cho đến khi áp lực tỷ giá giảm và Fed hoàn tất việc lựa chọn người kế nhiệm Chủ tịch Jerome Powell.
NHNN vẫn giữ thái độ thận trọng, nhưng mục tiêu nới lỏng chính sách tiền tệ để đạt tăng trưởng tín dụng 15% năm 2026 sẽ tiếp tục tạo áp lực lên tỷ giá và lạm phát, đồng thời kéo dài chênh lệch giữa huy động và cho vay, đẩy mức lãi suất lên.
Theo VCBS, lãi suất huy động trong nửa đầu năm 2026 có thể tăng thêm 30‑50 điểm cơ bản (bps) để đáp ứng nhu cầu vốn cho tín dụng sản xuất‑kinh doanh. Đến nửa cuối năm, mức tăng có thể tiếp tục 40‑50 bps, tạo ra sự phân hóa mạnh giữa các ngân hàng.
Như vậy, lãi suất cho vay trung bình dự kiến sẽ tăng 50‑70 bps trong cả năm 2026, đồng thời duy trì sự chênh lệch rõ rệt giữa các nhóm ngân hàng.
Nhóm ngân hàng quốc doanh, nhờ quy mô tiền gửi lớn và ổn định, có khả năng giảm lãi suất cho vay khoảng 20‑30 bps trong năm 2026, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân theo định hướng của Chính phủ.
Ngược lại, các ngân hàng thương mại tư nhân, đặc biệt là những ngân hàng có tỷ lệ vốn ngắn hạn cao, có thể phải tăng lãi suất cho vay từ 30‑100 bps, tùy thuộc vào ngành nghề và phân khúc khách hàng.
Đối với những ngân hàng có tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cao hoặc có khả năng huy động vốn ngoại tệ qua vay hợp vốn quốc tế, áp lực tăng lãi suất sẽ nhẹ hơn, tạo ra “vùng đệm” trong cuộc đua lãi suất.
