Nội dung chính
Giới thiệu
Việc ngân hàng phân loại khoản vay đã được cơ cấu vào nhóm nợ 4 (Nợ nghi ngờ) không chỉ ảnh hưởng đến điểm tín dụng của khách hàng mà còn quyết định mức dự trữ rủi ro của ngân hàng. Bài viết sẽ phân tích chi tiết quy định của Thông tư 31/2024/TT‑NHNN và áp dụng vào trường hợp thực tế của bà Nguyễn Thu Trâm (TP.HCM) để trả lời câu hỏi “trả chậm 1 ngày có nghĩa là nợ nhóm 4?”.
Quy định pháp lý nền tảng
Theo Thông tư số 31/2024/TT‑NHNN ngày 30/6/2024, ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng phi ngân hàng phải phân loại nợ theo 5 nhóm. Điểm d (ii) của Điều 10 quy định:
- Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ): bao gồm khoản nợ đã được cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu và quá hạn từ 01 ngày đến 90 ngày theo thời hạn mới.
- Khoản nợ được coi là “đã cơ cấu” khi ngân hàng thực hiện việc thay đổi thời hạn trả nợ (có thể một phần hoặc toàn bộ số dư) và ghi nhận số lần cơ cấu trong Điều 9, khoản 16.
- Trường hợp nợ quá hạn trên 90 ngày sẽ chuyển sang Nhóm 5 (Nợ xấu).
Định nghĩa khoản nợ (Điều 3, khoản 2) nhấn mạnh rằng bất kỳ số tiền chưa trả, dù được giải ngân một lần hay nhiều lần, đều thuộc đối tượng phân loại.
Áp dụng vào trường hợp thực tế của bà Nguyễn Thu Trâm
Bà Trâm có khoản vay gốc 9,3 tỷ đồng, thời hạn 10 năm. Năm 2024, ngân hàng đã cơ cấu 300 triệu đồng, kéo dài thời gian trả trong 12 tháng, bắt đầu từ 25/10/2024. Bà thanh toán đầy đủ cả gốc và lãi trong suốt 12 tháng và đã tất toán khoản 300 triệu vào ngày 20/10/2025.
Sau khi hoàn thành phần nợ đã cơ cấu, vào kỳ trả gốc và lãi tiếp theo (20/11/2025) bà Trâm chậm trả 1 ngày. Dựa trên quy định:
- Khoản 300 triệu đã được cơ cấu lần đầu và quá hạn 1 ngày – nằm trong khoảng 01‑90 ngày.
- Theo Điểm d (ii) của Điều 10, khoản nợ này phải được xếp vào Nhóm 4.
- Do phần dư 9 tỷ vẫn đang trả theo lịch cũ, không bị ảnh hưởng bởi việc cơ cấu, nên chỉ phần 300 triệu mới chịu phân loại Nhóm 4.
Vì vậy, quyết định của ngân hàng là phù hợp với quy định hiện hành. Tuy nhiên, ngân hàng có thể xem xét chuyển sang mức rủi ro thấp hơn (ví dụ Nhóm 3) nếu khách hàng đáp ứng các tiêu chí tại khoản 2 Điều 10 (trả đúng hạn trong 30 ngày tiếp theo, không có dấu hiệu suy giảm tài chính, …).
Những lưu ý quan trọng cho ngân hàng và khách hàng
- Xác định rõ phần nợ được cơ cấu: Khi chỉ một phần số dư được điều chỉnh, ngân hàng phải ghi nhận riêng phần này để phân loại đúng nhóm.
- Theo dõi thời gian quá hạn của mỗi phần nợ; một ngày chậm trả đủ để đưa phần nợ vào Nhóm 4.
- Khách hàng nên thông báo kịp thời nếu có khó khăn thanh toán để ngân hàng xem xét gia hạn hoặc chuyển đổi sang các biện pháp hỗ trợ khác, tránh tự động rơi vào Nhóm 4.
- Ngân hàng cần cung cấp minh chứng (bảng sao kê, hợp đồng cơ cấu) khi thực hiện phân loại, tăng tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu E‑E‑A‑T.
Kết luận
Trong bối cảnh quy định ngày càng chặt chẽ, một ngày chậm trả sau khi đã cơ cấu đủ để đưa khoản nợ vào nhóm 4. Điều này không chỉ phản ánh rủi ro tín dụng mà còn ảnh hưởng đến báo cáo tài chính của ngân hàng. Đối với khách hàng, việc duy trì thanh toán đúng hạn ngay cả sau khi đã được hỗ trợ là cách tốt nhất để tránh “đánh dấu” nợ nghi ngờ.
Quý độc giả có câu hỏi nào về quy trình cơ cấu nợ hoặc muốn biết cách thương lượng với ngân hàng để giảm mức rủi ro, hãy để lại bình luận bên dưới hoặc liên hệ trực tiếp với chúng tôi.
Chinhphu.vn – Theo baochinhphu.vn
