Nội dung chính
Mùa đông lạnh không chỉ làm bạn run rẩy mà còn có thể làm tăng nguy cơ tiền sản giật – một biến chứng nguy hiểm trong thai kỳ.
Tiền sản giật là gì?
Tiền sản giật là tình trạng tăng huyết áp xuất hiện sau tuần thứ 20 của thai kỳ, kèm theo các dấu hiệu như phù nề (mặt, tay, chân), protein trong nước tiểu, đau đầu, hoa mắt, hoặc rối loạn chức năng gan, thận. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành sản giật, sinh non hoặc thậm chí đe dọa tính mạng mẹ và bé.
Mùa đông có làm tăng nguy cơ tiền sản giật không?
Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 2022) và nhiều nghiên cứu dịch tễ học tại châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á, tỷ lệ tiền sản giật tăng lên đáng kể vào mùa đông và đầu mùa xuân. Một nghiên cứu quy mô lớn trên 5.000 phụ nữ mang thai ở Canada cho thấy nguy cơ tiền sản giật tăng 1,8 lần trong tháng 12 so với tháng 7.
Cơ chế thời tiết lạnh ảnh hưởng đến huyết áp
Lạnh gây co mạch, làm tăng sức cản mạch: Khi nhiệt độ giảm, mạch máu ngoại vi co lại để giữ nhiệt, dẫn đến huyết áp dễ tăng cao hơn. Đối với bà bầu, hệ tim mạch đã phải làm việc gấp đôi, nên bất kỳ sự tăng huyết áp nào đều có thể kích hoạt tiền sản giật.
Giảm vitamin D: Mùa đông ít nắng làm giảm tổng hợp vitamin D, một yếu tố quan trọng trong việc duy trì chức năng nội mô mạch máu. Nhiều nghiên cứu (J. Obstet. Gynecol. 2021) chỉ ra phụ nữ thiếu vitamin D có nguy cơ tiền sản giật cao hơn 30%.
Tăng phản ứng viêm và stress oxy hoá: Nhiệt độ lạnh kích hoạt phản ứng viêm và tăng mức độ oxy hoá trong cơ thể – những yếu tố đã được chứng minh là liên quan mật thiết đến tiền sản giật.
Nguy cơ nhiễm trùng mùa đông: Cúm và các bệnh hô hấp thường bùng phát vào mùa lạnh. Nhiễm trùng trong thai kỳ có thể làm tăng phản ứng viêm toàn thân, làm tăng nguy cơ tiền sản giật, đặc biệt ở những bà bầu có tiền sử béo phì, đái tháo đường hoặc tăng huyết áp mạn.
Những thai phụ cần chú ý đặc biệt vào mùa đông
- Mang thai lần đầu.
- Thừa cân hoặc béo phì.
- Có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc tiền sản giật.
- Mang đa thai.
- Đã từng mắc tiền sản giật trong lần mang thai trước.
Biện pháp phòng ngừa hiệu quả
Theo dõi huyết áp thường xuyên
Đo huyết áp tại nhà ít nhất 2 lần mỗi tuần và không bỏ lỡ các buổi khám thai dù thời tiết lạnh.
Chế độ dinh dưỡng cân bằng
Hạn chế muối, tăng cường rau xanh, trái cây giàu kali và canxi. Bổ sung vitamin D theo chỉ định của bác sĩ – có thể qua thực phẩm chức năng hoặc ánh nắng nhẹ vào buổi trưa.
Giữ ấm cơ thể nhưng vẫn vận động
Đảm bảo tay, chân luôn ấm bằng áo len hoặc găng tay. Thực hiện các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga cho bà bầu 30 phút mỗi ngày để duy trì tuần hoàn máu.
Biểu hiện cảnh báo cần đến bệnh viện ngay
Đau đầu dữ dội, hoa mắt, nhìn mờ, phù nề tăng nhanh, đau vùng thượng vị hoặc huyết áp ≥140/90 mmHg. Khi có bất kỳ dấu hiệu nào trên, hãy gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế gần nhất.
Mùa đông lạnh có thể làm tăng nguy cơ tiền sản giật, nhưng với việc theo dõi chặt chẽ, dinh dưỡng hợp lý và lối sống lành mạnh, bà bầu hoàn toàn có thể bảo vệ sức khỏe mình và thai nhi.
Thúy Nga
