Nội dung chính
Luật Đầu tư 2025 – “Cú bấm” mở khóa dòng vốn cho Việt Nam
Luật Đầu tư 2025 được Quốc hội thông qua vào cuối năm 2025, hứa hẹn sẽ trở thành một “cú bấm” thể chế giúp Việt Nam mở khóa dòng vốn, đồng thời nâng tầm chất lượng dự án trong chu kỳ cạnh tranh mới.
1. Thời gian áp dụng và phạm vi pháp lý
Luật được thông qua chính thức vào ngày 11/12/2025 và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Đây là bước hoàn thiện khung pháp lý đầu tư, tạo nền tảng cho các cải cách sâu rộng trong quản lý dự án.
2. Đột phá phân cấp và chuẩn hoá thủ tục
Theo Luật sư Nguyễn Hồng Chung, Chủ tịch Công ty Luật DVL Lawfirm, điểm nhấn đầu tiên của luật là “phân cấp đi kèm chuẩn hoá”. Khi quyền quyết định được giao cho địa phương nhưng vẫn dựa trên một bộ quy tắc chung, thời gian chờ quyết định giảm đáng kể và nhà đầu tư có thể dự đoán được tiến độ.
Ông nhấn mạnh: nếu mỗi địa phương tự ý diễn giải, sẽ xuất hiện “mỗi nơi một cách hiểu”, làm tăng rủi ro cho nhà đầu tư. Do đó, chuẩn hoá là yếu tố quyết định để phân cấp thực sự hiệu quả.
3. Chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”
Luật Đầu tư 2025 thay đổi mô hình quản lý truyền thống “kiểm trước, cho vào” sang “hậu kiểm”. Nhà nước sẽ công bố các bộ tiêu chuẩn minh bạch, cho phép doanh nghiệp vào thị trường nhanh hơn và giám sát dựa trên dữ liệu thực tế.
Đây được xem là “đòn bẩy” giảm chi phí tuân thủ, đặc biệt cho các dự án cần triển khai nhanh trong chu kỳ thị trường. Tuy nhiên, yêu cầu doanh nghiệp phải tự giác, duy trì hệ thống lưu vết hồ sơ và sẵn sàng chứng minh tuân thủ bất cứ lúc nào.
4. Ba “điểm tựa” của cơ chế hậu kiểm
- Tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng, được công bố công khai.
- Hệ thống dữ liệu giám sát mạnh mẽ, liên thông giữa các cơ quan.
- Chế tài xử phạt đủ sức răn đe, tạo động lực tuân thủ.
5. “Luồng xanh” cho dự án công nghệ cao
Luật đặc biệt tạo “luồng xanh” cho các lĩnh vực ưu tiên như bán dẫn, công nghệ cao và hạ tầng chiến lược. Đây không phải là làn đường “muốn chạy sao cũng được”, mà là kênh ưu tiên cho dự án đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn và cam kết tuân thủ cao nhất.
Nhà đầu tư muốn vào luồng xanh phải “đầu tư cho tuân thủ” – chuẩn bị sẵn sàng các hệ thống, thiết bị và chuỗi cung ứng đồng bộ ngay khi quyết định đầu tư được phê duyệt.
6. Thách thức thực thi ở cấp địa phương
Thành công cuối cùng của Luật Đầu tư 2025 phụ thuộc vào năng lực thực thi của các cơ quan địa phương và khả năng phối hợp liên ngành. Nếu không có sự đồng bộ trong hướng dẫn chi tiết, dữ liệu liên thông và kỷ luật hậu kiểm, “cú bấm” sẽ không đạt hiệu quả mong muốn.
Như ông Chung kết luận, khi các “mảnh ghép” về hướng dẫn chi tiết, dữ liệu liên thông và chế tài răn đe được đồng bộ, Luật Đầu tư 2025 sẽ thực sự trở thành một “cú bấm” giúp Việt Nam mở khóa dòng vốn và nâng tầm chất lượng dự án trong kỷ nguyên cạnh tranh toàn cầu.
Nguyệt Minh
