Nội dung chính
Phát ngôn gây tranh cãi của ca sĩ Lệ Quyên đã mở ra cuộc thảo luận sôi nổi về ranh giới giữa tự do ngôn luận và trách nhiệm pháp lý của người nổi tiếng.
Bối cảnh và phản ứng công chúng
Vào ngày 15/1/2026, sau khi các bình luận trên mạng xã hội chỉ trích mạnh mẽ những lời nói được cho là thiếu chuẩn mực của Lệ Quyên, bà Phạm Đắc Mỵ Trân – Quyền Trưởng phòng Thông tin điện tử, Sở Văn hoá và Thể thao TP.HCM, đã chính thức lên tiếng để làm rõ vai trò và nghĩa vụ của nghệ sĩ trước pháp luật.
Người nổi tiếng không nằm ngoài quy tắc xã hội
Theo bà Trân, Việt Nam đang hoàn thiện bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội, dựa trên các hiệp ước quốc tế và các giá trị truyền thống. Bộ quy tắc này không chỉ là lời kêu gọi mà còn là nền tảng pháp lý để duy trì môi trường thông tin lành mạnh, bảo vệ bản sắc văn hoá dân tộc.
Một số người nổi tiếng vẫn cho rằng trang cá nhân là “lãnh địa riêng” và có thể phát ngôn tùy ý. Bà Trân nhấn mạnh rằng mọi nội dung đăng tải trên mạng xã hội phải tuân thủ hai nguyên tắc cốt lõi: “lành mạnh” và “trách nhiệm”. Nguyên tắc lành mạnh đòi hỏi nội dung phù hợp với đạo đức, thuần phong mỹ tục và truyền thống văn hoá. Nguyên tắc trách nhiệm yêu cầu cá nhân chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời nói và hành vi của mình.
Bộ quy tắc ứng xử riêng cho nghệ sĩ
Ngoài bộ quy tắc chung dành cho cư dân mạng, nghệ sĩ còn phải tuân thủ một bộ quy tắc ứng xử riêng, nhằm thống nhất nhận thức và định hướng hành động trong lĩnh vực nghệ thuật. Mục tiêu là “nhân cái đẹp, dẹp cái xấu”, sử dụng các giá trị tích cực để đẩy lùi những biểu hiện lệch chuẩn và khẳng định vai trò bảo vệ nền văn hoá Việt Nam.
Việc sử dụng ngôn ngữ phản cảm hoặc phát ngôn xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác không chỉ vi phạm chuẩn mực đạo đức cá nhân mà còn trái với các quy định pháp luật hiện hành.
Chế tài pháp lý không có ngoại lệ
Theo bà Phạm Đắc Mỵ Trân, hệ thống luật pháp – từ Luật An ninh mạng đến các nghị định quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet (có hiệu lực từ ngày 1/7/2024) – đã cung cấp cơ sở pháp lý đầy đủ để xử lý các hành vi vi phạm trên không gian mạng. Không có “vùng cấm” hay ngoại lệ cho bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào, kể cả nghệ sĩ có tầm ảnh hưởng lớn.
Hơn nữa, Sở Văn hoá và Thể thao TP.HCM nhấn mạnh rằng nghệ sĩ cần không ngừng rèn luyện đạo đức nghề nghiệp và duy trì thái độ ứng xử chuẩn mực với công chúng. Khi mất đi sự tôn trọng từ khán giả, nghệ sĩ không chỉ đối mặt với hình phạt pháp lý mà còn chịu áp lực xã hội, ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh và sự nghiệp.
Kết luận: Tự do ngôn luận trong khuôn khổ trách nhiệm
Như bà Trân đã khẳng định, tự do ngôn luận trên mạng xã hội luôn phải đi kèm với trách nhiệm và đạo đức. Danh xưng “nghệ sĩ” không chỉ là danh hiệu mà còn là sứ mệnh lan tỏa những giá trị tích cực, không phải công cụ để biện minh cho những lời nói thiếu chuẩn mực.
Hồ Quang
