“Sinh viên thế hệ mới 2025” đã khẳng định sức mạnh sáng tạo của sinh viên Việt Nam qua cuộc đua gay cấn giữa ba đội xuất sắc.

Bản đồ cuộc thi và những đội tham dự

Vòng chung kết diễn ra trên VTV3, quy tụ ba đội đại diện các trường đại học hàng đầu: Trường Quản trị và Kinh doanh – Đại học Quốc gia Hà Nội (HSB), Đại học Kinh tế – Tài chính TP HCM (UEF) và Đại học Yersin. Mỗi đội mang trong mình một dự án hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và tạo giá trị xã hội.

Cấu trúc ba vòng thi

Báo cáo dự án

Đội tham gia trình bày báo cáo toàn diện về hành trình, các mốc quan trọng và số liệu tiêu biểu của dự án. Đây là cơ hội để khán giả và giám khảo nắm bắt được tầm ảnh hưởng thực tiễn.

Tiếp sức phản biện

Ba đội tranh luận về độ phù hợp của dự án với các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu (giáo dục, y tế, môi trường, giảm bất bình đẳng). Phần này không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn đánh giá khả năng tư duy phản biện.

Soi chiếu tương lai

Trong vòng cuối, các đội gặp gỡ các nhà sáng lập dự án cộng đồng, khởi nghiệp xã hội hoặc sáng kiến phát triển bền vững để trả lời câu hỏi thực tiễn, từ đó chứng minh tiềm năng mở rộng trong tương lai.

Phản hồi của nhà tài trợ

Ông Vũ Văn Thắng, Tổng Giám đốc Herbalife Việt Nam và Campuchia, chia sẻ: “Chúng tôi vô cùng ấn tượng với tài năng, kiến thức và kỹ năng của ba đội. Là nhà tài trợ chính, chúng tôi tự hào khi thấy chương trình không chỉ nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ sinh viên mà còn truyền cảm hứng cho giới trẻ hướng tới phát triển bền vững.”

Kết quả và giải thưởng

Đội sinh viên Trường Quản trị và Kinh doanh – Đại học Quốc gia Hà Nội giành ngôi vô địch với dự án “Vươn mình cùng nền tảng số”, hướng tới hỗ trợ người khuyết tật tiếp cận công nghệ số. Giải thưởng lên tới 200 triệu VND được trao cho đội này.

Giải “Đội được yêu thích nhất” trị giá 50 triệu VND thuộc về đội Đại học Kinh tế – Tài chính TP HCM, nhờ dự án “Còn nét Gen” tập trung giảm tác hại của thời trang nhanh qua tiêu dùng có ý thức và tái chế sáng tạo.

Dự án “Chilicap” của Đại học Yersin giới thiệu sản phẩm chăm sóc sức khỏe chiết xuất từ ớt Carolina Reaper, nhằm giảm đau cơ xương khớp cho nông dân và người lao động.

Nhìn lại hành trình

Kể từ năm 2023, “Sinh viên thế hệ mới” đã thu hút hàng trăm nghìn sinh viên, đạt hàng triệu lượt xem trên truyền hình và các nền tảng kỹ thuật số. Chương trình trở thành một trong những sáng kiến thanh niên hấp dẫn nhất tại Việt Nam, khuyến khích giới trẻ phát triển bản thân, làm việc nhóm và đổi mới sáng tạo.

TP

Hai học sinh xuất sắc Nguyễn Trần Minh Anh và Lê Quang Bách đã mở rộng kho tàng chiến lược “nhỏ mà có võ” giúp Gen Alpha chinh phục điểm tối đa trong vòng sơ loại AIMO 2025-2026.

Phương pháp luyện tập chuyên đề của Nguyễn Trần Minh Anh

Minh Anh, người đạt điểm tuyệt đối trong vòng sơ loại, chia sẻ rằng việc học theo từng chủ đề giúp anh nhanh chóng xây dựng khung kiến thức và cải thiện phản xạ. Anh dành khoảng 2 giờ mỗi tối để giải ít nhất 2 đề thực tế theo chuyên đề như thừa thiếu, phân số, hoặc các bài toán thực tiễn.

Nhờ luyện tập liên tục, anh không chỉ nắm vững cách giải mà còn rèn luyện tốc độ, cho phép dành thời gian cho các câu hỏi khó hơn trong phần thi. Anh cảnh báo: không nên đợi đến phút chót mới bắt đầu ôn luyện vì “bội thực” kiến thức sẽ làm giảm hiệu quả.

Chi tiết quy trình

• Chọn một chuyên đề mỗi tuần.
• Giải tối thiểu 2 đề thực tế mỗi ngày.
• Ghi chép lại các công thức, mẹo giải và kiểm tra lại lỗi thường gặp.
• Đánh giá tiến độ vào cuối tuần, điều chỉnh khối lượng bài tập.

Chiến thuật quản lý thời gian của Lê Quang Bách

Quang Bách, “chiến thần” với nhiều giải thưởng quốc tế, nhấn mạnh việc phân loại câu hỏi ngay khi bắt đầu làm đề. Anh ưu tiên giải các câu dễ để tích lũy điểm nhanh, sau đó mới dành thời gian cho các câu khó.

Quang Bách khuyến nghị thực hành “đánh dấu nhanh” để nhận ra các câu “bẫy” – những câu trông dễ nhưng thực tế là cạm bẫy giảm điểm. Khi gặp câu khó, anh ghi lại vị trí và quay lại sau khi hoàn thành các phần còn lại.

Áp dụng ngay trong buổi ôn

1. Đọc đề trong 2 phút, ghi chú câu dễ và câu khó.
2. Giải câu dễ trước, ghi lại thời gian còn lại.
3. Dùng thời gian còn lại để “tấn công” câu khó, nếu không giải được bỏ lại để xem đáp án.

Việc luyện tập liên tục giúp não bộ nhận diện nhanh các mẫu câu, giảm thiểu thời gian “đánh mất” khi gặp bẫy.

Để củng cố phản xạ, các em có thể tải đề thi mẫu AIMO tại trang chính thức và áp dụng các chiến thuật trên.

Áp dụng đồng thời phương pháp chuyên đề và quản lý thời gian sẽ tăng khả năng đạt điểm tối đa, giúp các em không chỉ chinh phục AIMO mà còn xây dựng nền tảng vững chắc cho các kỳ thi quốc tế tiếp theo.

Bạn đã thử áp dụng những chiến lược này chưa? Hãy chia sẻ kết quả và câu hỏi của bạn trong phần bình luận!

Cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia 2026 tuần 3 – tháng 3 đã mang đến một màn so tài căng thẳng, nơi bốn nam sinh từ các trường trung học khác nhau phải vượt qua hàng loạt thử thách trí tuệ. Đặc biệt, nam sinh đến từ TP.Huế – Hoàng Anh Minh – đã giữ vững bình tĩnh, giải đúng từ khóa “Tháng Chạp” và cuối cùng giành 215 điểm, lên ngôi vô địch vòng nguyệt quế.

Giới thiệu chung

Cuộc thi là một phần của chương trình Đường lên đỉnh Olympia 2026, được phát sóng vào Chủ nhật tuần sau, nhằm khám phá năng lực học thuật và kỹ năng phản xạ nhanh của học sinh không thuộc trường chuyên. Bốn thí sinh tham gia tuần này bao gồm:

• Phạm Đức Thắng – THPT Kim Sơn A (Ninh Bình)
• Hoàng Anh Minh – THPT Nguyễn Huệ (TP.Huế)
• Trần Anh Khoa – THPT Tân Phú (Đồng Nai)
• Dương Hòa Bình – THPT Xuân Đỉnh (TP.Hà Nội)

Chi tiết các vòng thi

1. Vòng khởi động cá nhân

Thí sinh trả lời nhanh các câu hỏi kiến thức chung. Kết quả:

• Hoàng Anh Minh: 50 điểm
• Phạm Đức Thắng: 40 điểm
• Trần Anh Khoa & Dương Hòa Bình: 30 điểm mỗi người

2. Vòng khởi động chung

Những câu hỏi chung yêu cầu bấm chuông để giành quyền trả lời. Điểm thu được:

• Trần Anh Khoa: 70 điểm (đứng đầu tạm thời)
• Phạm Đức Thắng: 60 điểm
• Hoàng Anh Minh: 55 điểm
• Dương Hòa Bình: 30 điểm

3. Vòng vượt chướng ngại vật (từ khóa 9 chữ cái)

Trong thời gian ngắn, chỉ có một thí sinh trả lời đúng. Hoàng Anh Minh đã phân tích, tổng hợp dữ kiện và đưa ra đáp án “Tháng Chạp”, giúp anh vươn lên dẫn đầu với 105 điểm. Các thí sinh còn lại: Khoa 90 điểm, Thắng 70 điểm, Bình 50 điểm.

4. Vòng Tăng tốc

Vòng này thường là cơ hội “lật ngược thế cờ”. Hoàng Anh Minh giữ vững phong độ, kết thúc với 185 điểm. Trần Anh Khoa chiếm vị trí thứ hai với 150 điểm, còn Dương Hòa Bình và Phạm Đức Thắng mỗi người 100 điểm.

5. Vòng Về đích

Mỗi thí sinh lựa chọn một gói câu hỏi (20‑30 điểm) để cố gắng nâng tổng điểm. Hoàng Anh Minh dù không giành thêm điểm, vẫn bảo toàn 185 điểm. Sau các vòng cuối, tổng điểm của anh tăng lên 215 điểm, đủ để khép lại cuộc thi với chiến thắng rõ ràng.

Bài học rút ra

Thành công của Hoàng Anh Minh không chỉ nằm ở kiến thức sâu rộng mà còn ở khả năng kiểm soát áp lực và phân tích nhanh dữ liệu. Các thí sinh khác, dù có những cú hích điểm đáng chú ý, vẫn chưa thể duy trì độ ổn định trong các vòng quyết định.

Kết luận

Vòng nguyệt quế Đường lên đỉnh Olympia 2026 đã khép lại với Hoàng Anh Minh (TP.Huế) ở ngôi vị vô địch, mang về 215 điểm. Điều này khẳng định rằng “bình tĩnh và tư duy logic” là chìa khóa chiến thắng trong môi trường cạnh tranh cao. Bạn có muốn biết cách luyện tập kỹ năng phản xạ nhanh cho các cuộc thi học thuật? Hãy đăng ký nhận bản tin của chúng tôi để nhận ngay những bí quyết hữu ích.

Đại học Vinh đã vinh danh hơn 100 sinh viên xuất sắc với danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” cùng Giải thưởng Sao Tháng Giêng 2025, khẳng định vị thế của phong trào sinh viên Việt Nam trong kỷ nguyên đổi mới.

Lễ kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên

Vào ngày 9/1/2025, Ban Thư ký Hội Sinh viên Trường Đại học Vinh (Nghệ An) tổ chức buổi lễ kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên và Hội Sinh viên Việt Nam (từ 9/1/1950 đến 9/1/2026). Sự kiện quy tụ đại biểu, giảng viên, sinh viên và các đơn vị liên quan, đồng thời là dịp để ôn lại hành trình phát triển của phong trào học sinh, sinh viên trong hơn bảy thập kỷ qua.

Danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” và Giải thưởng Sao Tháng Giêng 2025

Trong khuôn khổ lễ hội, Hội Sinh viên Đại học Vinh công bố 103 sinh viên đạt danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” năm học 2024‑2025 và trao Giải thưởng Sao Tháng Giêng cấp trường. Danh hiệu “5 tốt” do Tổ chức Hội Sinh viên Việt Nam khởi xướng, dựa trên 5 tiêu chí: Học tập tốt, Đạo đức tốt, Thể lực tốt, Tình nguyện tốt và Hội nhập tốt. Giải thưởng Sao Tháng Giêng, một danh hiệu danh dự của Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên, tôn vinh những sinh viên‑cán bộ có thành tích xuất sắc trong học tập, rèn luyện và công tác đoàn, phong trào sinh viên.

Vai trò chiến lược của Hội Sinh viên Đại học Vinh

Hội Sinh viên không chỉ là tổ chức chính trị‑xã hội của sinh viên mà còn là lực lượng nòng cốt trong các phong trào học tập, nghiên cứu khoa học, tình nguyện cộng đồng và hội nhập quốc tế. Nhờ các chương trình đào tạo kỹ năng mềm, dự án nghiên cứu thực tiễn và hoạt động tình nguyện, hội đã tạo ra môi trường thúc đẩy tinh thần tự chủ, tự lực và tự cường cho hơn 10.000 sinh viên của trường.

Thành tích nổi bật năm học 2024‑2025

Trong năm học vừa qua, Đại học Vinh đã đạt:

• 1 sinh viên giành danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” và Giải thưởng Sao Tháng Giêng cấp Trung ương.
• 12 sinh viên đạt “Sinh viên 5 tốt” và 12 Giải thưởng Sao Tháng Giêng cấp tỉnh.
• 103 sinh viên được công nhận “Sinh viên 5 tốt” và Giải thưởng Sao Tháng Giêng cấp trường.

Những con số này không chỉ là minh chứng cho chất lượng đào tạo mà còn phản ánh tinh thần dấn thân, sáng tạo và trách nhiệm xã hội của thế hệ trẻ Đại học Vinh.

Nhìn về tương lai, Hội Sinh viên cam kết tiếp tục mở rộng các chương trình hợp tác quốc tế, tăng cường đào tạo kỹ năng lãnh đạo và tạo thêm nhiều cơ hội thực tập, nghiên cứu thực tiễn cho sinh viên, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường lao động toàn cầu.

Việc giảm giờ dây trực tiếp cho giáo viên mầm non—tách riêng thời gian đón‑trả trẻ—được Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất, hứa hẹn tạo “khoảng thở” cho những người giữ vai trò then chốt trong giáo dục mầm non.

Tổng quan đề xuất mới

Bộ GD&ĐT đang hoàn thiện dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 48 hiện hành. Hai điểm cốt lõi của dự thảo: giảm số giờ dạy trực tiếp trên lớp và tách thời gian đón‑trả trẻ ra khỏi khung giờ dạy. Đối với các lớp 2 buổi/ngày, giờ dạy sẽ giảm còn 30 giờ/tuần; đối với lớp bán trú, mức 35 giờ/tuần.

Những tác động tích cực được dự báo

Theo báo cáo Bộ GD&ĐT 2023, giáo viên mầm non trung bình hiện đang dành 38‑40 giờ/tuần cho giảng dạy trực tiếp, kéo dài tới 10‑11 giờ mỗi ngày. Khi giờ dạy được giảm, giáo viên sẽ có:

• Giảm mệt mỏi thể chất – thời gian nghỉ ngơi chính thức giúp duy trì sức khỏe và năng lượng.
• Giảm căng thẳng tâm lý – giáo viên có thời gian chuẩn bị bài giảng, cập nhật hồ sơ, nghiên cứu phương pháp giáo dục mới.
• Nâng cao chất lượng tương tác – thời gian quan sát, ghi chép sự phát triển cá nhân của mỗi trẻ được tăng lên.

Hiệu trưởng Bùi Thị Vân (Trường Mầm non An Khánh B, Hà Nội) chia sẻ: “Trước đây chúng tôi phải dùng giờ nghỉ trưa để soạn giáo án. Giờ dạy rút ngắn tạo ra khoảng thở chính thức, cho phép đầu tư vào chất lượng bài học và đổi mới phương pháp giảng dạy.”

Minh bạch hoá chế độ lương thưởng

Khi thời gian đón‑trả trẻ được tách ra, các trường có cơ sở pháp lý để tính tiền làm thêm giờ và phụ cấp overtime. Điều này đặc biệt quan trọng ở các khu đô thị nơi phụ huynh thường đón trẻ muộn, kéo dài thời gian làm việc của giáo viên mà trước đây không được tính vào lương.

Thách thức khi triển khai

Mặc dù có nhiều lợi ích, dự thảo cũng đặt ra một số rào cản thực tiễn:

• Yêu cầu lãnh đạo trường trực tiếp đứng lớp – Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng phải dạy trực tiếp, có thể gây áp lực nếu trường có ít giáo viên.
• Phân bổ giờ công linh hoạt – Các cơ sở cần xây dựng cơ chế xoay ca, đồng thời duy trì thời gian quản lý chuyên môn.

Hiệu trưởng Lê Thị Toàn (Trường Mầm non Hoa Mai, Sơn La) cho biết, trường có 33 giáo viên và chỉ một hiệu trưởng, một phó hiệu trưởng; nên cần một lịch dạy linh hoạt để không ảnh hưởng tới công tác quản lý.

Chuyên gia tâm lý giáo dục ThS Lê Thanh Tùng (IPET) nhấn mạnh: “Quản trị thời gian và giảm bớt thủ tục hành chính là yếu tố quyết định thành công. Nếu không có cơ chế hỗ trợ, việc yêu cầu lãnh đạo đứng lớp có thể làm giảm hiệu quả quản lý.”

Đề xuất lộ trình triển khai thực tiễn

Để tránh “xáo trộn” và tối đa hoá lợi ích, các nhà quản lý nên thực hiện các bước sau:

1. Thử nghiệm giai đoạn đầu – Áp dụng giảm giờ dạy tại một vài cơ sở mẫu, thu thập phản hồi từ giáo viên và phụ huynh.
2. Ban hành hướng dẫn chi tiết – Bộ GD&ĐT cung cấp tiêu chuẩn tính giờ làm thêm, cơ chế bù giờ và quy trình đào tạo quản lý thời gian cho hiệu trưởng.
3. Đào tạo và hỗ trợ – Tổ chức các buổi tập huấn về phương pháp giáo dục trải nghiệm, quản lý lớp học xoay ca và sử dụng công nghệ để giảm tải công việc hành chính.
4. Đánh giá định kỳ – Thu thập dữ liệu về mức độ mệt mỏi, chất lượng giảng dạy và hiệu suất tài chính của trường để điều chỉnh chính sách.

Như ThS Lê Thanh Tùng đã nói, “Đây là một luồng gió mới, nếu được thực thi đúng cách, sẽ nâng tầm chất lượng giáo dục mầm non và bảo vệ quyền lợi kinh tế của hàng trăm ngàn giáo viên trên cả nước.”

Khôi Nguyên

AI và mạng xã hội – Cơ hội và thách thức cho tri thức

Mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo (AI) đã biến tri thức thành một nguồn tài nguyên khắp nơi, nhưng đồng thời tạo ra ảo giác hiểu biết khi các ý kiến cảm tính được trình bày như lời chuyên gia.

Sự lan tỏa tri thức dễ dàng hơn bao giờ hết

Trong kỷ nguyên số, một chiếc smartphone kết nối internet đủ để người dùng tra cứu, tổng hợp và diễn giải thông tin về y tế, giáo dục, khoa học công nghệ hay văn hoá. Theo báo cáo Vietnam Digital Media 2025 của Bộ Thông tin và Truyền thông, 68% người dùng internet tại Việt Nam đã từng tiếp cận nội dung do AI tạo ra.

Nhờ AI, việc tổng hợp thông tin chỉ mất vài giây; kết quả là các bài viết, video và meme xuất hiện liên tục trên các nền tảng như Facebook, TikTok hay YouTube.

Ranh giới mờ giữa hiểu biết phổ thông và chuyên môn

Khi AI cung cấp câu trả lời mạch lạc, người dùng dễ nhầm lẫn giữa việc “nói” và “biết”. Như bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, cử nhân xã hội học, mô tả hiện tượng “bình đẳng biểu đạt” – mọi người đều có thể viết một đoạn luận có vẻ chuyên môn, nhưng thiếu kiểm chứng thực tiễn.

Hình ảnh này cho thấy một bài viết có thể được “đánh bóng” bằng thuật ngữ chuẩn, nhưng không hề phản ánh kiến thức thực tế hoặc kinh nghiệm thực hành.

Nguy cơ ảo giác hiểu biết và những ví dụ thực tiễn

Những câu chuyện từ y tế, giáo dục và công nghệ

Trên các nhóm sức khỏe, các lời khuyên “tự nhiên” như “uống gừng mỗi ngày sẽ chữa ho” lan truyền nhanh chóng, dù chưa có bằng chứng khoa học. Trong giáo dục, những bài viết về “cách học nhanh” thường mang giọng điệu dứt khoát và dùng thuật ngữ “các nghiên cứu cho thấy”, mặc dù nguồn tham khảo không được nêu rõ.

Ông Lê Văn Tiến, đồng sáng lập Bot Bán Hàng, chia sẻ: “AI là công cụ mạnh mẽ, nhưng khi được nhân hoá thành “chuyên gia” trên mạng xã hội, người dùng dễ rơi vào bẫy tin tưởng mù quáng.”

Những trường hợp này cho thấy “hình thức” – cấu trúc logic, ngôn ngữ trôi chảy, thuật ngữ chuẩn – đang chiếm ưu thế so với “nội dung” – độ sâu, tính kiểm chứng.

Giải pháp nâng cao minh bạch và trách nhiệm

Vai trò của nhà sáng tạo nội dung, nền tảng và người dùng

1. Minh bạch nguồn gốc AI: Các công cụ tạo nội dung cần gắn nhãn “được hỗ trợ AI” và cung cấp liên kết tới dữ liệu gốc.

2. Kiểm chứng độc lập: Các nhà xuất bản và các nhóm chuyên môn nên đưa ra quy trình rà soát nhanh (fact‑checking) cho các bài viết mang tính “chuyên môn”.

3. Giáo dục người dùng: Các chương trình giáo dục kỹ năng số nên dạy cách nhận diện nội dung AI, cách kiểm tra nguồn và cách phản biện.

4. Nền tảng xã hội: Cần tích hợp cảnh báo tự động khi phát hiện nội dung có khả năng do AI tạo ra, giống như các cảnh báo về tin giả hiện nay.

Khi các yếu tố trên được thực thi, AI sẽ chuyển từ “trình bày ảo giác hiểu biết” sang “tăng cường trí tuệ con người”.

Tiểu Vũ

AI và mạng xã hội: Cơ hội và thách thức

AI và các nền tảng xã hội đang mở ra một kỷ nguyên tri thức nhanh chóng lan tỏa, nhưng đồng thời tạo ra những ảo giác hiểu biết nguy hiểm.

Trong thời đại số, một chiếc điện thoại kết nối Internet cho phép người dùng truy cập hàng ngàn tài liệu về y tế, giáo dục, khoa học và văn hoá chỉ trong vài giây. AI hỗ trợ tìm kiếm, tóm tắt và tái cấu trúc nội dung, giúp mọi người tự tin tham gia các cuộc thảo luận công khai.

Hiện tượng ảo giác hiểu biết

Khi AI biến những câu hỏi đơn giản thành các bài viết mạch lạc, ranh giới giữa “biết” và “hiểu” trở nên mơ hồ. Người dùng chỉ cần nhập một vài câu lệnh, AI sẽ trả về một đoạn văn có thuật ngữ chuẩn, dẫn đến cảm giác “tôi đã biết” mà thực tế chưa qua kiểm chứng.

Theo Nguyễn Thị Thanh Thúy, nhà xã hội học tại TP.HCM, hiện tượng này được gọi là “bình đẳng biểu đạt” – mọi người đều có thể trình bày giống chuyên gia, nhưng không có nền tảng kiến thức sâu.

Trên các trang mạng xã hội Việt Nam, các bài viết về sức khỏe, giáo dục hay tư vấn tâm lý thường được đăng tải với giọng điệu dứt khoát và dùng thuật ngữ chuyên môn, dù nguồn gốc chỉ là tổng hợp nhanh qua AI.

Chuyên gia cảnh báo: AI không phải là chuyên gia

Ông Lê Văn Tiến, đồng sáng lập Bot Bán Hàng và chuyên gia chatbot, nhấn mạnh: “AI là công cụ hỗ trợ, không phải thay thế con người. Khi AI được nhân hoá và trình bày như một chuyên gia, người dùng dễ rơi vào bẫy tin tưởng mù quáng.”

Ông đề xuất ba hướng cải thiện:

• Minh bạch nguồn dữ liệu: Các mô hình AI cần cung cấp thông tin về nguồn gốc và thời gian cập nhật.
• Cảnh báo nội dung do AI tạo: Các nền tảng xã hội nên gắn nhãn “được AI hỗ trợ” cho mỗi bài viết.
• Giáo dục kỹ năng xác minh: Hướng dẫn người dùng cách kiểm chứng thông tin qua nguồn độc lập.

Hệ quả và giải pháp thực tiễn

Trong y tế, các lời khuyên không có căn cứ khoa học có thể lan truyền nhanh chóng, gây hoang mang cho bệnh nhân. Trong giáo dục, sinh viên có nguy cơ “học nhanh” nhưng thiếu chiều sâu, dẫn tới khả năng tư duy phản biện giảm sút.

Để tránh “bẫy” AI, các bên liên quan cần:

Người dùng

Thẩm định thông tin, kiểm tra nguồn, và không dựa hoàn toàn vào câu trả lời AI.

Nhà sản xuất nội dung

Ghi rõ phần nào do AI tạo, kèm theo tài liệu tham khảo và hạn chế việc đưa ra khuyến nghị y tế hoặc pháp lý.

Nhà cung cấp nền tảng

Áp dụng các công cụ AI kiểm duyệt, gắn nhãn nội dung AI và cung cấp đường dẫn tới các nguồn đáng tin cậy.

Như vậy, khi ranh giới giữa hỗ trợ và ảo giác hiểu biết được tôn trọng, xã hội sẽ khai thác tối đa sức mạnh lan tỏa của AI mà không hy sinh chất lượng tri thức.

Tiểu Vũ

Thành công khi trưởng thành không phải là “tấm vé” mà chỉ có những người xuất sắc thời thơ mới sở hữu.

Thành tích sớm không đồng nghĩa với đỉnh cao

Theo New Scientist, một tổng quan gồm 19 nghiên cứu và gần 35.000 cá nhân có thành tích cao cho thấy phần lớn những người đứng đầu thế giới khi trưởng thành đã trải qua tuổi thơ đa dạng, không tập trung vào một lĩnh vực duy nhất. Nhiều vận động viên quốc tế, nhà khoa học đoạt Nobel hay kỳ thủ cờ vua xuất sắc lại không phải là thần đồng khi còn bé.

Những con số đáng chú ý

• 82% vận động viên đạt đẳng cấp quốc tế ở tuổi teen không duy trì vị thế khi trưởng thành.
• 72% vận động viên đạt đẳng cấp quốc tế ở tuổi trưởng thành chưa từng có thành tích tương đương trong thời niên thiếu.
• Chỉ khoảng 10% người xuất sắc khi trưởng thành từng là “ngôi sao” thời thơ.

“Ngôi sao muộn” – con đường bền vững hơn

Tiểu sử của Beethoven, Michael Jordan hay Charles Darwin minh chứng rằng tài năng có thể nở rộ muộn hơn so với các hiện tượng như Mozart hay Tiger Woods. Các nghiên cứu của Arne Güllich (ĐH RPTU Kaiserslautern, Đức) và đồng nghiệp đã phân tích hành trình của các vận động viên Olympic, nhà khoa học Nobel, kỳ thủ cờ vua và nhạc sĩ cổ điển, cho thấy ít có sự trùng khớp giữa thành tích sớm và thành tựu đỉnh cao khi trưởng thành.

Theo Güllich, trẻ em được trải nghiệm đa dạng từ sớm sẽ phát triển khả năng học hỏi linh hoạt hơn, tìm ra “điểm khớp” tối ưu với lĩnh vực mà mình thực sự đam mê. Điều này giảm nguy cơ kiệt sức, chấn thương và tránh việc “bắt kẹt” trong một môn học mà không còn hứng thú.

Gợi ý cho phụ huynh và nhà giáo dục

1. Khuyến khích trẻ thử nhiều hoạt động (âm nhạc, thể thao, khoa học) thay vì chuyên môn hoá quá sớm.
2. Đặt mục tiêu phát triển kỹ năng học tập dài hạn – khả năng tự học, tư duy phản biện – thay vì chỉ tập trung vào thành tích ngắn hạn.
3. Thực hiện chương trình huấn luyện nhẹ nhàng, cho phép thời gian nghỉ ngơi và phòng ngừa chấn thương.

David Feldon (ĐH Utah State, Mỹ) nhấn mạnh: xã hội vẫn ưu tiên “đào tạo chuyên sâu” cho trẻ, nhưng bằng chứng mới cho thấy một lộ trình đa dạng, cân bằng sẽ tạo ra những tài năng bền vững hơn. Các chương trình “tìm kiếm thần đồng” nên mở rộng độ tuổi và lĩnh vực, tạo điều kiện cho trẻ khám phá ít nhất một hoặc hai lĩnh vực mới trong nhiều năm.

Kết luận

Thành công bền vững không xuất phát từ một “tấm vé” thần đồng mà từ quá trình học hỏi đa dạng, kiên nhẫn và cân bằng. Phụ huynh, giáo viên và các nhà hoạch định chính sách nên tái định hình cách tiếp cận đào tạo tài năng: từ việc giảm áp lực chuyên môn hoá sớm, đến việc xây dựng môi trường cho trẻ khám phá và phát triển theo nhịp độ riêng.

Bạn có đồng ý rằng đa dạng hoá trải nghiệm thời thơ là chìa khóa? Hãy chia sẻ suy nghĩ của mình và theo dõi chúng tôi để nhận thêm các bài viết về phát triển cá nhân và giáo dục.

“Mỗi giọt máu cho đi là một cuộc đời ở lại” – tôn chỉ sống của thầy Hồ Hải Dương, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Quảng Hiệp. Với 33 lần hiến máu tình nguyện trong hơn 26 năm, thầy không chỉ cứu sống hàng chục người mà còn lan tỏa tinh thần trách nhiệm xã hội đến toàn trường và cộng đồng địa phương.

Những bước khởi đầu đầy cảm hứng

Năm 18 tuổi, thầy mất cha vì nhồi máu cơ tim. Hình ảnh những người lạ giúp đỡ gia đình trong lúc khó khăn đã khắc sâu trong tâm trí thầy một câu hứa: “Khi có cơ hội, mình sẽ trả ơn cộng đồng”. Năm 1999, khi còn là sinh viên tại Đà Lạt, thầy lần đầu tiên tham gia đợt hiến máu tại phường 4 – một trải nghiệm vừa lo lắng vừa hứng khởi, mở ra hành trình hiến máu kéo dài tới hiện tại.

Hành trình 33 lần hiến máu

Tính đến tháng 12/2025, thầy Hồ Hải Dương đã hiến máu 33 lần, trong đó 3 lần diễn ra trong năm 2025 (tháng 1, 5 và 12). Theo thống kê của Bộ Y tế, mỗi lần hiến máu trung bình có thể cứu được 2-3 mạng người; do đó, thầy đã góp phần trực tiếp cứu được khoảng 70-100 người.

Thầy chia sẻ: “Lần đầu tôi rất lo lắng, nhưng sau lần đó tôi cảm thấy tự tin. Mỗi lần hiến máu dù hơi mệt trong một tuần, nhưng niềm vui khi biết máu mình đang chảy trong người khác thật không thể tả”.

Tác động lên cộng đồng và trường học

Không chỉ là người hiến máu cá nhân, thầy còn là “đại sứ” của phong trào hiến máu tại địa phương. Nhờ sự gương mẫu, thầy đã kêu gọi anh chị em trong gia đình, bạn bè và đồng nghiệp tham gia. Kết quả, các lớp học và phòng giáo dục tại Trường THCS Quảng Hiệp thường xuyên tổ chức các ngày hiến máu, nâng tầm nhận thức về an toàn máu.

Bà Phạm Thị Diễn, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ xã Hiệp Thạnh, nhận xét: “Thầy Dương không chỉ hiến máu đều đặn 2‑3 lần mỗi năm mà còn là hạt nhân nòng cốt trong việc vận động cộng đồng tham gia. Sự cống hiến của thầy thực sự đáng trân trọng”.

Những thành tựu trong công tác giáo dục

Song song với hoạt động xã hội, thầy là một nhà quản lý giáo dục năng nổ. Trong vai Phó Bí thư chi bộ và Phó Hiệu trưởng, thầy dẫn đầu việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số tại trường, đồng thời triển khai đổi mới chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Những sáng kiến này đã giúp nâng cao chất lượng dạy học và tạo môi trường học tập hiện đại cho hơn 500 học sinh.

Những đóng góp của thầy được công nhận bằng Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh (2021) và nhiều Giấy khen của Ban Vận động Hiến máu tình nguyện tỉnh.

Kết luận: Sống để cho đi

33 lần hiến máu không chỉ là một con số ấn tượng; nó là minh chứng cho tấm lòng nhân ái và trách nhiệm xã hội của một nhà giáo. Thầy Hồ Hải Dương đã chứng minh rằng, khi mỗi người đều quyết định “đưa một giọt máu”, cộng đồng sẽ mạnh mẽ hơn, và thế hệ trẻ sẽ học được giá trị của sự chia sẻ.

Bạn có muốn trở thành người hùng thầm lặng trong cộng đồng? Hãy bắt đầu bằng một lần hiến máu và chia sẻ câu chuyện này để truyền cảm hứng cho người khác.

Thy Vũ.

Bối cảnh pháp lý mới

Vào cuối năm 2025, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, quy định Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ quyết định một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027. Đây là bước tiến quan trọng nhằm đồng bộ nội dung và giảm chi phí cho học sinh trên khắp cả nước.

Lợi ích cốt lõi của việc thống nhất một bộ SGK

Giảm bất bình đẳng trong tiếp cận giáo dục

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện có hơn 7,6 triệu học sinh đang học tại các cấp phổ thông trên toàn quốc. Việc cung cấp một bộ SGK duy nhất và miễn phí sẽ giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho các gia đình, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa và các khu dân tộc thiểu số.

Tiết kiệm chi phí cho nhà nước và các gia đình

Trên mạng xã hội, phụ huynh chia sẻ rằng chi phí mua sách trong một năm có thể lên tới gần 10 triệu đồng cho một gia đình có nhiều con. Khi nhà nước cung cấp SGK miễn phí, chi phí này sẽ được chuyển hướng sang các chương trình hỗ trợ học sinh nghèo, đầu tư vào cơ sở vật chất và đào tạo giáo viên.

Tăng tính đồng nhất và dễ chuyển trường

Đại biểu Quốc hội Ma Thị Thúy nhấn mạnh: “Khi học sinh chuyển trường hoặc chuyển địa bàn, việc sử dụng cùng một bộ SGK sẽ giảm bớt khó khăn trong việc điều chỉnh chương trình học.” Điều này đồng nghĩa với việc giảm thời gian và chi phí đào tạo lại giáo viên khi học sinh thay đổi môi trường học tập.

Ý kiến đồng thuận và những lưu ý cần thiết

Quan điểm của các chuyên gia

GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho biết: “Chủ trương này là một chiến lược quan trọng, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền học tập bình đẳng.” Ông cũng đề xuất rằng đến năm 2030, SGK sẽ được miễn phí hoàn toàn cho tất cả học sinh.

Tiến sĩ Phạm Đỗ Nhật Tiến, nguyên Trợ lý Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhấn mạnh: “Một bộ SGK thống nhất không đồng nghĩa với việc loại bỏ đa dạng. Chúng ta vẫn cần các bộ sách tham khảo đã được thẩm định để giáo viên có thể tự chủ trong việc giảng dạy.”

Những thách thức thực tiễn

Người dân trên các nền tảng xã hội như Facebook đã đưa ra những lo ngại về chất lượng nội dung và tính bền vững của việc in ấn. Một người dùng chia sẻ: “Ngày xưa một bộ SGK được truyền lại qua các thế hệ, giờ phải mua mới mỗi năm là lãng phí.” Do đó, cần có quy định rõ ràng về việc tái sử dụng, in ấn xanh và kiểm duyệt nghiêm ngặt, đặc biệt với các môn như Tiếng Việt.

Triển khai thực tiễn và hướng đi tương lai

Để chủ trương thành công, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xây dựng quy trình in ấn bền vững, áp dụng công nghệ in kỹ thuật số, và thiết lập hệ thống kiểm tra chất lượng nội dung qua các chuyên gia độc lập. Đồng thời, cần duy trì một kho sách tham khảo đa dạng để giáo viên có không gian sáng tạo trong giảng dạy.

Với sự đồng thuận rộng rãi từ dư luận, các nhà lập pháp và các chuyên gia, việc triển khai một bộ SGK thống nhất hứa hẹn sẽ tạo nền tảng vững chắc cho nền giáo dục Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập.

Kim Liễu

AI Young Guru 2026 vừa được công bố, mở ra cơ hội vàng cho học sinh THPT và trung cấp nghề khám phá và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thực tiễn.

AI Young Guru 2026 – Tổng quan cuộc thi

Sáng ngày 8/1, Trường Đại học FPT chính thức ra mắt AI Young Guru, cuộc thi AI dành cho học sinh trên toàn quốc, được bảo trợ bởi Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&DT) và Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN). Mục tiêu chính là khuyến khích các em học sinh tiếp cận AI một cách bài bản, an toàn và gắn liền với các vấn đề thực tiễn trong học tập và đời sống.

Đối tượng và hình thức tham gia

• Học sinh đang theo học tại trường THPT hoặc trung cấp nghề trên toàn quốc.
• Thí sinh có thể đăng ký cá nhân hoặc theo nhóm (tối đa 3 thành viên/đội). Mỗi học sinh chỉ được tham gia một đội thi.

Thời gian và các vòng thi

Cuộc thi diễn ra từ tháng 1 đến tháng 4/2026. Các vòng thi bao gồm: 1) vòng sơ khảo (nộp đề xuất dự án), 2) vòng thi thực tế (phát triển mẫu thử), 3) vòng chung kết (trình bày sản phẩm trước hội đồng chấm.

Cơ cấu giải thưởng hấp dẫn

Giải thưởng bao gồm tiền mặt, phần thưởng hiện vật, giấy chứng nhận và học bổng từ Trường Đại học FPT:

• Giải Nhất: 100 triệu đồng
• Giải Nhì: 50 triệu đồng
• Giải Ba: 30 triệu đồng
• 4 giải Khuyến khích: mỗi giải 15 triệu đồng
• 22 giải Triển vọng: mỗi giải 5 triệu đồng

Mục tiêu & lợi ích cho học sinh

AI Young Guru không chỉ là một cuộc thi, mà còn là nền tảng để học sinh:

• Rèn luyện tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề bằng AI.
• Nâng cao năng lực số và chuẩn bị cho các nghề trong tương lai.
• Tiếp cận mạng lưới chuyên gia, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp.

Lời phát biểu của các nhà lãnh đạo

Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo – Phạm Ngọc Thưởng

Ông khuyến khích các thí sinh “học hỏi, sáng tạo và trung thực”, xem AI như một công cụ hỗ trợ khám phá tri thức và phát triển năng lực cá nhân.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ – Bùi Hoàng Phương

Ông nhấn mạnh AI Young Guru là bước chuyển đổi AI từ lý thuyết thành sản phẩm thực tiễn, đồng thời khẳng định “con người vẫn là yếu tố trung tâm, không thể thay thế”.

Yêu cầu về AI an toàn và trách nhiệm

Ban tổ chức nhấn mạnh 4 nguyên tắc cốt lõi:

1. Dữ liệu phải “đúng‑đủ‑sạch‑sống”.
2. Hiểu rõ năng lực và giới hạn của mô hình AI.
3. Cân nhắc tác động xã hội của sản phẩm.
4. Áp dụng AI một cách có trách nhiệm, bảo vệ quyền riêng tư.

Kết nối dự án với doanh nghiệp và tương lai AI tại Việt Nam

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương đề xuất liên kết các dự án xuất sắc với cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp để đưa sản phẩm vào thực tiễn, tạo ra “điểm khởi đầu cho thế hệ biết chủ động nắm bắt AI”.

Cách đăng ký và lưu ý cuối cùng

• Truy cập website chính thức của AI Young Guru (đường link sẽ được cập nhật trên trang của Trường Đại học FPT).
• Điền đầy đủ thông tin cá nhân, chọn hình thức tham gia và tải đề xuất dự án.
• Kiểm tra kỹ các tiêu chí đánh giá: tính sáng tạo, tính khả thi, tác động xã hội và mức độ áp dụng AI.

Hãy nắm bắt cơ hội, biến ý tưởng thành hiện thực và cùng nhau đưa AI vào cuộc sống thường ngày!