Nội dung chính
Bột cá Việt Nam đang trên đà đạt các chứng nhận “nhãn xanh” quốc tế nhờ dự án FIP Vũng Tàu – một mô hình hợp tác công tư (PPP) bền vững.
Mô hình hợp tác công tư – nền tảng cho sự phát triển bền vững
Dự án Cải thiện nghề lưới kéo Bà Rịa – Vũng Tàu (FIP Vũng Tàu) được khởi xướng năm 2015 bởi Chi hội Chế biến Bột cá và Dầu cá tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, hiện thuộc Hội Thủy sản TP.HCM. Từ 2020, dự án được triển khai chính thức với lộ trình kéo dài đến năm 2035.
Điểm mạnh của FIP Vũng Tàu là sự tham gia lâu dài của cộng đồng doanh nghiệp: 9 đơn vị đã đóng góp tài chính ngay từ giai đoạn đầu, tạo ra một quỹ tài trợ tổng khoảng 610.000 USD cho giai đoạn 2025‑2035. Cụ thể, doanh nghiệp đóng góp 470.000 USD, nhà nước hỗ trợ 102.000 USD qua các chương trình IUU và quản lý cảng, còn 38.000 USD còn lại được các tàu cá tham gia đóng góp để nâng cấp thiết bị và tuân thủ quy định.
Theo ông Nguyễn Thành Lộc, Chủ tịch Hội Thủy sản TP.HCM, mục tiêu xuyên suốt của dự án là “xanh hoá” nghề lưới kéo: tuân thủ quy định chống khai thác IUU, áp dụng Bộ quy tắc nghề cá có trách nhiệm của FAO, bảo vệ các loài hoang dã quý hiếm và nâng cao tiêu chuẩn lao động.
Những tiêu chuẩn này là tiền đề để các doanh nghiệp chế biến bột cá tham gia các chương trình chứng nhận quốc tế như MSC, MarinTrust và ASC, mở ra cơ hội tiếp cận thị trường toàn cầu.
Kết quả đáng chú ý năm 2025
Dự án đặt mục tiêu dài hạn cung cấp 120.000 tấn cá nguyên liệu bền vững mỗi năm. Năm 2025, sản lượng được kiểm soát đạt 25.000 tấn – một con số chứng tỏ chuỗi lưới kéo bền vững đã bắt đầu hình thành.
Vài doanh nghiệp tiêu biểu đã nhận được chứng nhận quốc tế:
- CTY TNHH Phúc Lộc Vũng Tàu – chứng nhận MarinTrust cho chương trình cải tiến nguồn cung ứng.
- Nutreco International Việt Nam và C.P Việt Nam – chứng nhận ASC cho thức ăn thủy sản sử dụng nguyên liệu bền vững từ FIP Vũng Tàu.
Các tàu lưới kéo tham gia dự án hoạt động chủ yếu ở vùng biển phía Nam và được giám sát đa bên: Cục Thủy sản và Kiểm ngư điều phối, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các chi cục, cảng cá quản lý IUU và truy xuất nguồn gốc; Hội Thủy sản TP.HCM kết nối doanh nghiệp với ngư dân, phổ biến yêu cầu nhật ký khai thác, hành trình tàu và thủ tục cập cảng; Phân viện Hải sản phía Nam hỗ trợ nghiên cứu và tập huấn.
Chiến lược mở rộng từ 2026 và tầm nhìn dài hạn
Từ năm 2026, FIP Vũng Tàu sẽ mở rộng quy mô và phạm vi, hướng tới việc trở thành một thương hiệu “nhãn xanh” được công nhận quốc tế. Dự án dự kiến tăng số doanh nghiệp đạt chứng nhận MarinTrust IP, mở rộng liên kết quản lý sang các tỉnh phía Nam và siết chặt giám sát số lượng tàu cá tham gia.
Theo ông Đinh Xuân Lập, Phó Giám đốc ICAFIS, mô hình PPP là định hướng chiến lược của Chính phủ Việt Nam để huy động nguồn lực xã hội và phát huy vai trò doanh nghiệp trong phát triển bền vững. “FIP Vũng Tàu là minh chứng rõ nét cho mô hình PPP trong ngành thủy sản – một mô hình cần được nhân rộng không chỉ trong lĩnh vực này mà còn trong các ngành khác,” ông Lập nhấn mạnh.
Với những bước tiến này, bột cá Việt Nam đang tiến gần hơn bao giờ hết tới các chứng nhận xanh quốc tế, mở ra cơ hội xuất khẩu bền vững và nâng cao giá trị cho người nông dân.
Bạn có muốn biết thêm chi tiết về cách doanh nghiệp có thể tham gia mô hình PPP? Hãy đăng ký nhận bản tin của chúng tôi để không bỏ lỡ bất kỳ cập nhật nào.
