Nội dung chính
Chọn ngành học, theo Tiến sĩ Phạm Mạnh Hùng, chìa khóa không nằm ở chạy theo xu hướng mà ở việc tìm đúng giao điểm giữa lợi thế cá nhân và những lĩnh vực xã hội đang thực sự cần trong dài hạn.
Nguyên tắc “vàng” khi chọn ngành học
Việc quyết định ngành học cho con không còn là câu hỏi “con muốn gì?” mà là câu hỏi “con có thế mạnh gì và xã hội đang cần gì?”. Tiến sĩ Phạm Mạnh Hùng nhấn mạnh, khi lợi thế cá nhân gặp nhu cầu xã hội lớn, đó chính là điểm tối ưu giúp con vừa phát huy năng lực, vừa tiếp cận cơ hội việc làm ổn định và thu nhập cao.
Hình ảnh ẩn dụ: Người chèo thuyền
Hãy tưởng tượng con bạn là người chèo thuyền. “Lợi thế cá nhân” là sức chèo – khả năng, kiến thức, kỹ năng. “Nhu cầu xã hội” là dòng nước – xu hướng thị trường, mức độ bão hòa của ngành. Khi sức chèo mạnh và dòng nước cùng chiều, thuyền sẽ di chuyển nhanh và ổn định. Ngược lại, nếu sức chèo yếu nhưng dòng nước mạnh, con sẽ phải đấu tranh gắng sức mà vẫn tiến chậm; nếu dòng nước yếu nhưng sức chèo mạnh, thuyền sẽ trôi lơ lửng không có đích rõ ràng.
Rủi ro khi lệch khỏi giao điểm
Nếu con học một ngành có nhu cầu xã hội thấp, dù có năng lực cũng sẽ phải cạnh tranh khốc liệt cho những vị trí ít và lương thấp. Ngược lại, nếu con học một ngành “hot” nhưng không có nền tảng cá nhân phù hợp, sẽ gặp khó khăn trong việc học tập, gây kiệt sức và giảm khả năng thăng tiến.
Case study: Con trai của Tiến sĩ Hùng
Tiến sĩ Hùng chia sẻ câu chuyện con trai mình – một học sinh đã lựa chọn ngành Khoa học máy tính. Không phải vì “đu trend”, mà vì ba yếu tố đã khớp hoàn hảo:
- Kiến thức: Được đào tạo trong môi trường Lớp Dự tuyển Tin, nơi chương trình và đề bài sâu và có hệ thống.
- Kỹ năng: Thành thạo giải toán phức tạp, thuật toán, lập trình và tối ưu giải pháp dưới áp lực thời gian.
- Thái độ: Rèn luyện kỷ luật, sức bền và kiên trì với các bài toán khó.
Về nhu cầu xã hội, Khoa học máy tính hiện đang là “đại dương xanh” – nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh cả trong nước và quốc tế, mang lại cơ hội việc làm tốt, lương cao và khả năng thăng tiến nhanh.
Chiến lược cân nhắc khi lợi thế chưa trùng khớp
Nếu lợi thế hiện tại của con chưa phù hợp với xu hướng ngành nghề đang lên, phụ huynh nên giúp con xác định những kỹ năng cần rèn luyện thêm (ví dụ: học lập trình, nâng cao tiếng Anh) thay vì ép buộc con theo một con đường không phù hợp. Khi nào khả năng cá nhân bắt kịp xu hướng, thì việc chọn ngành sẽ trở nên an toàn và hiệu quả hơn.
Kết luận: Đặt con trên “đường ray” đúng hướng
Chọn ngành học không phải là việc chọn một tấm bằng, mà là chọn “đường ray” cho chặng đường phía trước của con. Phụ huynh không thể thay đổi dòng chảy lớn của thời đại, nhưng có thể chuẩn bị nội lực, phát triển thế mạnh cá nhân và định vị con trên con đường phù hợp, để khi ra trường, con không bị lạc trôi mà vững bước tiến về phía trước.
Hãy dành thời gian khám phá sở thích, năng lực và xu hướng thị trường – đó là chìa khóa giúp con bạn chọn được ngành học đúng đắn và xây dựng tương lai rạng rỡ.
