Nội dung chính
Cuối năm là thời điểm vàng cho giao dịch bất động sản, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.
Vào những ngày cuối năm, nhu cầu tiền mặt tăng cao để chuẩn bị cho các chi phí Tết khiến nhiều người bán đưa ra mức giá hấp dẫn. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng năm 2023, khối lượng giao dịch nhà đất trong tháng 12 tăng 12% so với tháng 11, cho thấy xu hướng mua bán sôi động.
Đây là cơ hội để người mua tiếp cận giá tốt, nhưng nếu không thận trọng, bạn có thể gặp phải các vấn đề pháp lý nghiêm trọng. Dưới đây là 10 lưu ý quan trọng từ luật sư Nguyễn Sơn Trà, chuyên gia pháp lý bất động sản, giúp bạn giảm thiểu rủi ro.
1. Kiểm tra giấy tờ pháp lý của bất động sản
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) hoặc giấy chứng nhận sở hữu nhà ở phải đầy đủ, hợp pháp.
- Đảm bảo bất động sản không đang trong tranh chấp quyền sở hữu hoặc không có các quyết định tạm ngừng giao dịch (kê biên, tạm giữ).
- Kiểm tra thời hạn sở hữu nếu là nhà ở có thời hạn (ví dụ: 30 năm) và xác nhận người bán còn trong thời hạn sở hữu.
- Kiểm tra xem bất động sản có bị quyết định thu hồi, thông báo giải tỏa hoặc phá dỡ không.
2. Tránh khai giá thấp trong hợp đồng
Việc khai giá mua thấp hơn giá thực tế để giảm thuế là vi phạm pháp luật. Nếu cơ quan thuế phát hiện, bạn có thể bị xử phạt hành chính hoặc thậm chí hình sự. Theo dữ liệu của Tổng cục Thuế, năm 2022 có hơn 3.500 vụ xử phạt trốn thuế bất động sản, với mức phạt trung bình 150 triệu đồng.
3. Soạn thảo hợp đồng mua bán chi tiết
Hợp đồng cần nêu rõ:
- Giá trị thực tế của bất động sản.
- Thời gian bàn giao và các điều kiện bàn giao.
- Trách nhiệm của mỗi bên trong trường hợp vi phạm (ví dụ: chậm thanh toán, vi phạm quyền sở hữu).
- Phương thức thanh toán (có thể chia nhiều đợt).
Để đảm bảo tính pháp lý, hợp đồng nên được soạn thảo bởi luật sư hoặc công ty luật uy tín và được công chứng tại văn phòng công chứng có thẩm quyền.
4. Công chứng hợp đồng
Chỉ hợp đồng được công chứng mới có giá trị pháp lý đầy đủ. Các hình thức ký tay, lập vi bằng hoặc ký điện tử không được công chứng sẽ không được tòa án công nhận nếu có tranh chấp.
5. Lên kế hoạch thanh toán hợp lý
Thỏa thuận thanh toán theo nhiều đợt (ví dụ: đặt cọc 30%, thanh toán phần còn lại sau khi hoàn tất kiểm tra giấy tờ) giúp giảm rủi ro mất tiền nếu giao dịch không thành công.
6. Tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý
Luôn nhờ luật sư hoặc công ty luật kiểm tra toàn bộ hồ sơ, từ giấy tờ sở hữu đến các quyết định hành chính liên quan. Theo lời luật sư Trà, “Chuẩn bị kỹ càng về mặt pháp lý khi mua nhà đất vào cuối năm sẽ giúp người mua hạn chế rủi ro không mong muốn và bảo vệ tài sản trong giai đoạn chuyển giao năm mới.”
7. Kiểm tra lịch sử giao dịch
Sử dụng dịch vụ tra cứu lịch sử giao dịch bất động sản (ví dụ: hệ thống công chứng quốc gia) để xác minh không có tranh chấp, không có lệnh cấm giao dịch và không có khoản nợ chưa thanh toán.
8. Đánh giá môi trường pháp lý địa phương
Mỗi tỉnh, thành phố có thể có quy định riêng về thuế chuyển nhượng, phí công chứng và các ưu đãi thuế. Nên tìm hiểu kỹ để không bỏ lỡ các khoản chi phí hoặc ưu đãi tiềm năng.
9. Lưu trữ hồ sơ gốc và bản sao
Giữ lại tất cả các bản sao hợp đồng, giấy chứng nhận, biên nhận thanh toán và giấy công chứng. Đặt chúng ở nơi an toàn và sao lưu điện tử để tránh mất mát.
10. Đánh giá tổng chi phí giao dịch
Không chỉ tính giá mua, mà còn bao gồm thuế thu nhập cá nhân (2% giá trị giao dịch), thuế trước bạ (0,5% – 2% tùy địa phương), phí công chứng (từ 0,4% đến 0,8% giá trị giao dịch) và các chi phí phát sinh khác.
Thực hiện đầy đủ các bước trên sẽ giúp bạn mua nhà đất cuối năm một cách an toàn, tránh được các rủi ro pháp lý và tài chính không đáng có.
Hãy chia sẻ bài viết nếu bạn thấy hữu ích và liên hệ ngay với luật sư để được tư vấn chi tiết.
